czwartek, wrzesień 21, 2017

 

W Skrzydlnej był dwór stanowiący własność Zygmunta Pruszyńskiego (1846). Dobra te w znacznej części zostały sparcelowane, a resztę zakupił galicyjski bank ziemski w Łańcucie.

 

W gminie Mszanie Dolnej był jeden dwór, do którego należały również grunty położone w Mszanie Górnej i stanowił własność Januarego Struszkiewicza, a następnie jego najstarszego syna – Władysława.

 

W Kamienicy istniał jeden dwór, do którego należało niewiele gruntu ornego, natomiast dużo lasu. Obszar lasów należących do dworu wynosił 3314 hektarów i położony był we wsiach Kamienicy, Zasadnem,  Zalesiu, Zbludzy, Szczawie.  Właścicielką tego rozległego majątku była Kornelja z Kirchnerów Marszałkowiczowa – żona Maksymiljana.

Na początku XX wieku dobra te stanowią własność towarzystwa akcyjnego fabryki celulozy w Żylinie (Zsolna) na Węgrzech. Maksymiljan był to człowiek nader przedsiębiorczy, z szczęśliwą ręką, bardzo dobry i rozumny gospodarz; założył w Kamienicy huty, rudę żelazną zwozili Kamienicczaki z Nawojowej. Nadto założył papiernię, wyrabiano w niej bardzo trwały papier siwy kancelaryjny i bibułę ze samych szmat. Główny skład papierów z Kamienicy był w sklepie pod firmą „J. Kosterkiewicz” w Nowym Sączu (w Rynku).

Po śmierci Maksymiljana, wdowa przeprowadziła się do Krakowa. Tam też pochowano ciało Marszałkowicza. Marszałkowiczowie mieli syna Zygmunta, który ożenił się z Wandą Dunikowską z Tęgoborzy, oraz córki:  Helenę, którą poślubił Radomyski z Łukowicy oraz Marię, która wyszła za mąż za Edwarda Tołoczkę, właściciela dóbr na Litwie.

 

W Siekierczynie było pięć dworków. Pierwszy zwany „Podstawami” był własnością Władysława Trembeckiego. Drugi dworek zwany „Pągowszczyzną”, a później „Na pagórku” z folwarkiem zwanym „Lisią Górą”, był własnością Józefa i Anny Trembeckich. W roku 1881 dworek ten zakupiło Towarzystwo Ochrony Własności Ziemskiej w Limanowej z przeznaczeniem na parcelację. Trzeci dworek, zwany „Podlesie” a później „Zarębówki” z folwarczkami: Pękalówka i Perkówka należał do Augusta i Barbary Zarębów. Dworek został później  sparcelowany. Czwarty dworek, zwany Folwarczkiem był własnością Marcina Hajdukiewicza, a po jego śmierci odziedziczył syn Władysław. Dworek został później sparcelowany. Piąty dworek, zwany Rolą był najmniejszym z dworków w Siekierczynie i należał do Wiktora Głębockiego. Dworek został później  sparcelowany.

 

W gminie Przyszowa istniał jeden dwór i cztery dworki. Dwór w Przyszowej Dolnej obejmował także grunta znajdujące się w Przyszowej Górnej i stanowił własność Faustyna Józefa Ignacego Żuk-Skarszewskiego, zmarłego w roku 1904, byłego notariusza krakowskiego i posła do rady państwa i Sejmu.

Po śmierci Faustyna,  jego syn Adam Żuk-Skarszewski został jedynym właścicielem dóbr w roku 1905 (po spłaceniu brata Tadeusza) . Adam poślubił Zofię Kozłowską, a gdy zmarła ożenił się powtórnie z Aleksandrą Bzowską. Z pierwszego małżeństwa było dwóch synów: Stefan i Jerzy, z drugiego: Anna, Aleksander i Eugeniusz.

Pierwszym dworkiem był dworek zwany „na Berdychowie” lub „nową Janiną”, położony w górnej Przyszowej. Dworek ten był własnością Cecylii z Wieloglowskich Racięskiej. Cecylia odziedziczyła go po Józefie i Ewie Dunikowskich, którzy z kolei otrzymali go w roku 1822 od Wincentego Dunikowskiego. Obecnie posiadłość jest sparcelowana, wszystkie budynki rozebrane, a ozdobne drzewa wycięte.

Drugi dworek zwany „Rusinówką” stanowił własność Franciszka Mieczkowskiego, a następnie jego córki Marii. Dworek położony był w górnej Przyszowej i jest sparcelowany.

Trzeci dworek zwany „Podowszczyzną” znajduje się w górnej Przyszowej i stanowił własność Jana Kantego Michała Podowskiego. Dworek ten został sparcelowany.

Czwarty, najmniejszy dworek zwany „na Ogrojcu” położony był w górnej Przyszowej i stanowił własność Władysława Kałuskiego, starego kawalera, który kupił go od Dydyńskiego. Po śmierci Kałuskiego odziedziczyli tę posiadłość jego bratankowie: Władysław i Franciszek Kałuscy.

 

W Stroniu był jeden dworek, stanowiący własność Tomasza Marszałkowicza, który nabył go od Taszyckich. W roku 1834 właścicielami stali się jego synowie Felicjan i Maksymiljan Marszałkowicze. Felicjan Marszałkowicz ożenił się z Julią Dunikowską, a po jej śmierci z Józefą Zielińską. Z drugiego małżeństwa urodziły się dzieci: Stanisław, Wanda i Zofia.

Felicjan Marszałkowicz był przyrodnikiem. W jego salonie znajdowały się zbiory owadów, motyli, kamieni. Założył piękny ogród owocowy, miał w nim szlachetne gatunki jabłoni, grusz i śliw.  

W roku 1874 właścicielem Stronia stał się Maksymiljan Marszałkowicz (właściciel Kamienicy), który podarował majątek swojemu synowi Zygmuntowi. Zygmunt ożenił się z Wandą Dunikowską i miał z nią troje dzieci: Jana, Wandę i Zofię.

Po śmierci Zygmunta Marszałkowicza majątek odziedziczył jego syn Jan. Dworek jest sparcelowany.

 

W gminie Świdnik były cztery dworki. Jeden zwany „niżnym” stanowił własność Władysława Waltera, który ożenił się z Anielą Klemensiewiczówną z Bochni. Walterowie mieli dwóch synów: Władysława i Józefa. Po śmierci Władysława (ojca) jego synowie odziedziczyli dworek. Władysław spłacił swojego brata i stał się wyłącznym właścicielem majątku.

Drugi dworek zwany „wyżnym” był własnością Wincentego Gostkowskiego i Leokadii z Dunikowskich Gostkowskiej. Małżonkowie kupili ten dworek w roku 1858 od Franciszka Longchamps. Gostkowscy mieli dwie córki: Wandę i Zofię. Obie córki zrzekły się majątku na rzecz ojca i tak Wincenty bar. Gostkowski stał się wyłącznym właścicielem. Po śmierci Wincentego odziedziczyła ten dworek jego córka Wanda i sprzedała go w roku 1903 Zygmuntowi i Karolinie Krzyszkowskim. W roku 1914 dworek ten kupił Władysław Walter  (właściciel dworku „niżnego”), a po nim odziedziczyły go jego żona i córka.

Trzeci dworek zwany „na Owieczce” stanowił własność braci Eustachego i Romany Gozdawy Reklewskich, synów Augustyna z Krużlowej i Pauliny z Wielogłowskich, współwłaścicielki Mordarki. Roman spłacił swojego brata i stał się wyłącznym właścicielem majątku.

Czwarty dworek zwany „na Jadamwoli” był własnością Józefa i Ewy Wielogłowskich a później Karola Stahlbergera.  W roku 1858 darował ten dworek swemu synowi Bogdanowi, który ożenił się z Gustawą Baudischówną. Bogdan majątek sparcelował.

 

W gminie Łukowicy istniał w roku 1854 jeden dwór i dworek. Dwór zwany „niżnym” był własnością Felicjanny z Marynowskich Radomyskiej. Felicja Radomyska cedowała ten dwór swemu synowi Stanisławowi w roku 1854. Stanisław Radomyski ożenił się z Marią Marszałkowiczówną, córką Maksymiljana z Kamienicy. Radomyscy mieli dwoje dzieci: Jana i Marię.

Po zamążpójściu siostry, Jan został właścicielem majątku i zmarł w stanie wolnym w roku 1917 w Łukowicy. Dworek zwany „Łapczyńskiem” a później „Kubalówką” stanowił własność Antoniego Rudnickiego, który kupił go w roku 1864 od Ludwika Kubali. Później właścicielem tego dworku był Kazimierz Nałęcz Rudnicki. Dworek ten został sparcelowany.

 

Na podstawie oraz cytat z opracowania: Wspomnienia z Sądecczyzny z przed około 40 laty; Dwory i dworki w Limanowszczyźnie, Jan Sitowski. Kraków,1916-1920.